​Jeszcze do niedawna roleta kojarzyła się głównie z tkaniną, która zaciemnia okno i chroni wnętrze przed nadmiarem słońca. „Pomysły studentów na wygląd i budowę rolet mogą zaskoczyć wielu z nas i z pewnością będą inspiracją dla firmy VELUX, producenta okien dachowych, który chętnie wprowadza w życie innowacyjne rozwiązania” – komentuje wyniki konkursu VIDA Jacek Siwiński, dyrektor generalny VELUX Polska. Wykorzystanie cieczy magnetycznej o nazwie ferrofluid, grafenu, który jest najcieńszym materiałem, przezroczystego metakrylanu metylu pociętego w kawałki zgodnie z zasadami orgiami, czy chromatycznego tuszu reagującego na temperaturę i nasłonecznienie – to wszystko propozycje młodych projektantów, które mogą zadecydować o kierunku rozwoju rolet w przyszłości.

Ferrofluidowe panele

Koreanka Hyunjeong Kim, studiująca wzornictwo użytkowe na Uniwersytecie Sztuki w Berlinie, laureatka pierwszej nagrody VIDA, proponuje wykorzystać do budowy rolety ciecz magnetyczną, tzw. ferrofluid, który przypomina w swoim naturalnym stanie czarną wodę. Gdy umieści się ją między polami magnetycznymi – gęstnieje. Zrozumienie warunków przemiany ferrofluidu, pozwala kontrolować przenikanie światła w nowy, inteligentny sposób. Projekt Koreanki Ferro Fluid Scales czyli Ferrofluidowe panele, przekuwa wiedzę naukową w oryginalny pomysł - roleta działa wskutek zmian stanu skupienia ferrofluidu w szklanych panelach lub profilach.Dodany sterownik elektromagnetyczny sprawia, że z łatwością można kontrolować ilość przenikającego światła słonecznego. Jest to przykład adaptacji właściwości fizycznych materiałów do tworzenia przedmiotów codziennego użytku. „Wierzę, że mając ogrom możliwości projektanci i inżynierowie będą ciągle odkrywać nowe metody i materiały, by móc wynaleźć rolety z inteligentnym systemem sterowania. Wierzę, że technologia ferrofluidu może być jednym z takich materiałów” – twierdzi Hyunjeong Kim.
 
System stopniowego zacienienia za pomocą aplikacji mobilnej  – prostota i innowacyjność

Kolejna ciekawa propozycja kierunku rozwoju rolet, zaprezentowana przez holenderskie studentki Anneloes de Koff i Iris ven den Brink z Uniwersytetu Technologicznego w Delft w Holandii, łączy estetyczną formę, funkcjonalność i wygodę, ze sterowaniem za pomocą aplikacji mobilnej. Projekt The Swipe, czyli Przesunięcie, oparty jest na przesuwaniu jednej siatki zasłony względem drugiej i stanowi interesujący sposób manipulowania światłem. System stopniowego zacieniania pozwala użytkownikom wybrać optymalną ilość dostarczanego światła za pomocą mobilnego sterowania. Według jury to proste, ale solidne i innowacyjne rozwiązanie. Autorki podkreślają, że: „Poza pięknem i estetyką, nasz projekt jest możliwy do zrealizowania z powodu swojej prostoty. Wszystkie jego części są dostosowane do obowiązujących norm, co może utrzymywać koszty produkcji na niskim poziomie”.

Ponadto uważają, że mobilne sterowanie jest przyszłością w projektowaniu rolet, dlatego napisały aplikację mobilną, dzięki której można sterować systemem osłon przeciwsłonecznych i zwiększyć interakcję rolet z użytkownikiem.Ponadto uważają, że mobilne sterowanie jest przyszłością w projektowaniu rolet, dlatego napisały aplikację mobilną, dzięki której można sterować systemem osłon przeciwsłonecznych i zwiększyć interakcję rolet z użytkownikiem.  

Inteligentne kropki – rozwiązanie polskiej studentki wykorzystujące grafen
 
Interesujące rozwiązanie w postaci koncepcji Smart Dots, czyli Inteligentne kropki, zaproponowała polska studentka Aleksandra Błoch, reprezentująca Akademię Sztuk Pięknych w Łodzi. To innowacyjna roleta, którą tworzy się poprzez nakładanie na szybę cienkiej, niemal przezroczystej warstwy grafenu – materiału składającego się z atomów węgla. Roleta taka zawiera wiele kropek, których rozmiar można zmieniać za pomocą panelu dotykowego, tworząc tym samym efekt przyciemnienia od 0 do 100 proc. Instalacja jest szybka, a sama roleta może występować w różnych kolorach. Grafen działa jak ogniwo słoneczne, dlatego też roleta nie potrzebuje dodatkowego źródła energii. Jest to zatem rozwiązanie przyjazne dla środowiska. Do swojego projektu Aleksandra Błoch szukała inspiracji w przyrodzie – „Na pomysł powiększania kropek wpadłam, gdy obserwowałam okręgi pojawiające się na tafli wody po wrzuceniu do niej kamienia”. O grafenie, który jest najcieńszym materiałem, jaki można stworzyć z atomów, dowiedziała się, gdy polscy naukowcy odkryli w zeszłym roku sposób na jego masową produkcję. „Grafen jest doskonałym przewodnikiem prądu i ciepła. W przyszłości będzie można z niego tworzyć zadziwiające rzeczy – jak na przykład giętkie, zwijalne ekrany dotykowe” – wyjaśnia. Aleksandra wierzy, że roleta będąca jednocześnie ekranem dotykowym ma dużą szansę stać się rzeczywistością.
 
Połączenie niekonwencjonalnych materiałów i metod
 
From dawn to the dusk, czyli projekt Od świtu do zmierzchu Jose Manuela Parrilla, studenta architektury z Wyższej Technicznej Szkoły Architektury w Madrycie, to system zasłon dla okna dachowego stworzony z warstwy przezroczystego metakrylanu metylu, który został pocięty w identyczne kawałki zgodnie z zasadami orgiami. Elementy te łączy się następnie poprzez system zawiasów, który pozwala obracać nimi, ale jednocześnie ogranicza zakres ruchu każdego z nich. Autor zastosował niekonwencjonalne materiały, aby stworzyć nowe wzory z rozproszonego światła, a także wywołać zjawisko polaryzacji różniące się od typowego, liniowego rozproszenia światła. „Wierzę, że w przyszłości okna i rolety staną się jednym, odsyłając typowe rolety w zapomnienie. Przyzwyczailiśmy się do tego, że rolety powinny być robione z tkaniny, ale dlaczego by nie użyć innych materiałów?” – komentuje Parrilla.

Roleta reagująca na temperaturę i światło

Ciekawy projekt pod nazwą Chromorph, stanowią rolety, które zmieniają swój kolor i wzór w zależności od nasłonecznienia i temperatury. Para studentów Estaban de la Torre oraz Judit Eszter Karpati z Uniwersytetu Sztuki i Designu w Budapeszcie postanowiła wykorzystać do swojego pomysłu chromatyczne tusze, które reagują na ciepło i światło słoneczne. W ten sposób można stworzyć w pomieszczeniu różny nastrój w zależności od pory dnia i pogody. „Ciągle szukamy zastosowań dla niecodziennych pomysłów. Marzymy o tym, aby w przyszłości coraz więcej przedmiotów gospodarstwa domowego reagowało i oddziaływało ze stale zmieniającym się środowiskiem zewnętrznym” – komentują studenci.

Gra światła i cieni

Projekt Shaped Light, czyli Uformowane światło, autorstwa Isabelli Striffler i Madeleine Cordier ze Szkoły Sztuki i Designu w Berlinie, to doskonałe połączenie estetyki z technologią. Roleta podczas zwijania zmienia cały swój wzór reagując na zewnętrzne warunki pogodowe i świetlne, dając efekt w postaci wędrujących cieni. Jak to jest możliwe? Otóż, dzięki otworom o różnych rozmiarach w materiale rolety, pojawia się nowy wzór, który przepuszcza mniej lub więcej światła do wnętrza. Mechanizm zwijania sterowany jest silniczkiem połączonym z czujnikami światłoczułymi, które mierzą natężenie światła po zewnętrznej stronie panelu.  

„Przygotowałyśmy przesłonę dla okna dachowego, która dokonuje wizualizacji zmieniającego się poziomu natężenia światła. Ludzkie oko zwykle nie jest w stanie zarejestrować tej zmiany, a nam udało się stworzyć efekt pięknych wędrujących cieni” – mówią Cordier i Stiffler.

VELUX International Design Award to międzynarodowy konkurs dla studentów kierunków związanych z projektowaniem wzornictwa użytkowego. Do pierwszej edycji konkursu VIDA 2014 napłynęły zgłoszenia z przeszło 20 europejskich krajów. Zadanie konkursowe polegało na zaprojektowaniu rolety przyszłości. Projekty były oceniane na podstawie takich kryteriów jak: innowacja, poprawa jakości życia, zastosowanie ekologicznych rozwiązań oraz potencjał rynkowy. Szczegółowe informacje o konkursie znajdują się na stronie: www.designaward.velux.com

​Jury wyróżniło jej innowacyjny projekt rolety z wykorzystaniem grafenu, zatytułowany „SMART DOTS - Inteligentne kropki”. Praca konkursowa Aleksandry Błoch stanowi wybiegające w przyszłość rozwiązanie. Roleta skonstruowana z cienkiej, niemal przezroczystej warstwy grafenu, która działa jak ogniwo słoneczne pozwala przyciemniać światło o różnej sile natężenia.

„Moim celem było uproszczenie rolety, jak tylko to możliwe. Chciałam uniknąć dodatkowychi osobnych jej części, aby utrzymać ryzyko zniszczenia na minimalnym poziomie i ograniczyć problemy podczas mycia okien” – wyjaśnia Aleksandra. Dzięki „SMART DOTS” znalazła rozwiązanie integrujące roletę z oknem bez instalacji dodatkowych elementów. Mając również na uwadze ekologię postanowiła ograniczyć ilość zużywanych materiałów – „Roleta nie powinna być dłużej postrzegana jako osobny produkt. Powinna stać się integralną częścią okna” – komentuje.

Rolety przyszłości według studentki z Łodzi

Na czym dokładnie polega koncepcja „SMART DOTS”? To innowacyjna roleta, którą tworzy się poprzez nakładanie na szybę cienkiej, niemal przezroczystej warstwy grafenu, czyli materiału składającego się z atomów węgla. Roleta taka zawiera wiele kropek, których rozmiar można zmieniać za pomocą panelu dotykowego, tworząc tym samym efekt przyciemnienia od 0 do 100 proc. Instalacja jest szybka, a sama roleta może występować w różnych kolorach. Grafen działa jak ogniwo słoneczne, dlatego też roleta nie potrzebuje dodatkowego źródła energii. Jest to zatem rozwiązanie przyjazne dla środowiska.Do swojego projektu Aleksandra szukała inspiracji w przyrodzie – „Na pomysł powiększania kropek wpadłam, gdy obserwowałam okręgi pojawiające się na tafli wody po wrzuceniu do niej kamienia”. O grafenie, który jest najcieńszym materiałem, jaki można stworzyć z atomów, dowiedziała się, gdy Polska odkryła w zeszłym roku sposób na jego masową produkcję. „Grafen jest doskonałym przewodnikiem prądu i ciepła. W przyszłości z grafenu będzie można tworzyć zadziwiające rzeczy – jak na przykład giętkie, zwijalne ekrany dotykowe” – wyjaśnia. Aleksandra wierzy, że roleta będąca jednocześnie ekranem dotykowym ma dużą szansę stać się rzeczywistością.

Nowa nagroda z zakresu wzornictwa napędza innowacyjność

Ceremonia wręczenia nagród w I edycji konkursu VELUX International Design Award odbyła się 22 maja 2014 roku, w Akademii Wzornictwa w Eindhoven w Holandii. Jury w składzie: Peter Zec z Niemiec, duńsko-włoskie duo projektantów GamFratesi oraz holenderska projektantka i architekt Petra Blaisse, miało wiele trudności z wyłonieniem faworyta z uwagi na bardzo ciekawe i różnorodne projekty. Ostatecznie główną nagrodę (6 tys. euro) za swój projekt „Ferro Fluid Scales” (Ferrofluidalne Panele) zdobyła Hyunjeong Kim z Berlińskiego Uniwersytetu Sztuki. Najważniejszym aspektem tego projektu jest działanie rolety wskutek zmian organicznych Ferrofluidu w szklanych panelach lub profilach. Drugą nagrodę (2,5 tys. euro) otrzymały: Iris van den Brink i Anneloes de Koff z Uniwersytetu Technologicznego w Delft w Holandii za projekt „The Swipe” (Przesunięcie). W tym przypadku projekt rolety łączy estetyczną formę i wygodę ze sterowaniem za pomocą aplikacji mobilnej. W konkursie przyznano także pięć wyróżnień, w tym dla pracy polskiej studentki z Łodzi. Na ceremonii wszyscy finaliści ze szkół wzornictwa z Niemiec, Holandii, Hiszpanii, Polski i Węgier prezentowali prototypy swoich projektów.
 
Juror Peter Zec, fundator prestiżowej nagrody Red Dot Designing Award, powiedział – „Każdy z wyróżnionych projektów zawierał wiele ciekawych rozwiązań. Mogliśmy zobaczyć zastosowanie nowych i ekscytujących technologii, np. wykorzystanie naturalnego światła dziennego, jako źródła energii w nocy czy też ekologiczne i techniczne rozwiązania czerpiące inspirację z natury.”Do pierwszej edycji konkursu VIDA napłynęły zgłoszenia z przeszło 20 europejskich krajów. Zadanie konkursowe polegało na zaprojektowaniu rolety przyszłości. Projekty były oceniane na podstawie takich kryteriów jak: innowacja, poprawa jakości życia, zastosowanie ekologicznych rozwiązań oraz potencjał rynkowy.
 

Prace będzie oceniało znamienite jury złożone ze światowej sławy projektantów: inicjatora nagrody Red Dot Award profesora dr Petera Zeca, holenderskiej projektantki tekstyliów Petry Blaisse oraz włosko-duńskiego duetu projektantów mebli GamFratesi. Przy ocenie projektów będą brane pod uwagę cztery kryteria: innowacyjność, jakość życia, troska o środowisko naturalne i zrównoważony rozwój oraz potencjał rynkowy. „Konkurs VELUX International Design Award jest bardzo interesujący, ponieważ zaprasza nas do spojrzenia na nowo na coś, co widzimy codziennie. Tak, rolety okienne pełnią ważną funkcję – nie tylko zarządzają światłem wpadającym do pomieszczenia i pokazują, jak wyznaczamy granice pomiędzy wnętrzami naszych domów a światem zewnętrznym, ale co więcej, to także one mają potencjał do tworzenia harmonii pomiędzy światłem, meblami, materiałami” - komentuje Enrico Fratesi, włoski projektant, członek jury konkursu.

Na zwycięzców czekają cenne nagrody - 6000 euro za pierwsze miejsce i 2500 euro dla laureata drugiej nagrody. Ponadto uczestnicy konkursu będą rywalizować w mediach społecznościowych,a właściciel zwycięskiego projektu otrzyma nagrodę w wysokości 1500 euro.

Branża przesłon okiennych jest niezwykle dynamiczna i cały czas otwiera się na nowe możliwości. Zdaniem firmy VELUX nagroda w dziedzinie projektowania jest szansą dla studentów na rozwóji uczestniczenie w opracowaniu nowoczesnych produktów, a także nowym sposobem poszukiwania inspiracji dla firmy. „Naszym celem jest znalezienie najbardziej utalentowanego studenta i być może danie mu szansy wpłynięcia na przyszłość branży rolet. Konkurs w dziedzinie projektowania stanowi alternatywny sposób pracy nad innowacyjnością i opracowywaniem produktów. Nie możemy się doczekać, aby ujrzeć, co napędza wyobraźnię kreatywnych, młodych projektantów oraz tego, jak mogą wyglądać rolety przyszłości” – mówi Kent Holm.

Aby wziąć udział w konkursie, należy do 31 grudnia zarejestrować się przez internet na stronie projektu. Ostateczny termin przesyłania prac mija 31 marca. Rozstrzygnięcie konkursu i ceremonia wręczenia nagród odbędzie się w maju 2014 roku.

Szczegółowe informacje o konkursie znajdują się na stronie  www.designaward.velux.com