Odpowiedzialność w praktyce

W 2025 roku firmy z Grupy VELUX w Polsce uruchomiły i rozwijały szereg praktyk wzmacniających dobrostan pracowników, kulturę inkluzywności oraz świadomość tematów związanych z szeroko rozumianym ESG. Inicjatywy te łączą opiekę psychologiczną, uczestnictwo pracowniczą w usprawnianiu procesów czy w ogóle edukację w obszarze różnorodności i włączenia oraz systematyczne podnoszenie kompetencji w zakresie zrównoważonego rozwoju. 

Dbałość o dobrostan, inkluzywność i edukacje pracowników 

Bezpłatny program wsparcia „Możesz na nas liczyć!” zapewnia całodobowe, anonimowe konsultacje z psychologami, terapeutami, prawnikami i ekspertami finansowymi – telefonicznie, przez czat i platformę online. Obejmuje pracowników Grupy VELUX w Polsce oraz członków ich gospodarstw domowych (w tym dzieci do 25. roku życia). Konsultacje są realizowane maksymalnie w ciągu 5 dni roboczych. Integralną częścią programu są webinaria o stresie, wypaleniu, depresji i odporności psychicznej prowadzone przez specjalistów prowadzone z zakresu psychologii i psychiatrii. W 2025 roku odnotowano ok. 60 interakcji i duże zainteresowanie wydarzeniami, co zachęciło do rozszerzenia programu na spółkę sprzedażową w 2026 roku. Inicjatywa wpisuje się we wzmacnianie dobrostanu oraz bezpieczeństwa psychologicznego zespołów.  

System Sugestii Pracowniczych, to kolejna ważna praktyka działająca w polskich fabrykach VELUX od 2010 roku, która angażuje załogę w ciągłe doskonalenie w obszarach bezpieczeństwa i ergonomii stanowisk, jakości pracy, ppoż, usprawnień procesów produkcyjnych, eliminacji marnotrawstwa oraz automatyzacji i digitalizacji. Każdy pracownik może zgłosić usprawnienie wraz z opisem problemu, korzyści, planem działania i szacunkiem kosztów. W 2025 roku w fabrykach w Gnieźnie zrealizowano 2125 usprawnień przy udziale co najmniej 95% załogi, co przełożyło się na wzrost wydajności, redukcję strat i stabilizację procesów produkcyjnych.  

Program „DEI Awareness Days – Dni Świadomości” promuje kulturę różnorodności, równości i włączenia poprzez całoroczne działania edukacyjne, dialog oraz angażujące inicjatywy powiązane z międzynarodowymi dniami świadomości. W 2025 roku skoncentrowano się na czterech filarach: Dniu Kobiet, Miesiącu Dumy, Dniu Mężczyzn i Międzynarodowym Dniu Osób z Niepełnosprawnościami – organizując warsztaty, webinaria, kampanie i działania profilaktyczne. Efektem jest wzrost świadomości DEI, większa otwartość zespołów, wzmocnienie zaufania i bezpieczeństwa psychologicznego oraz umocnienie kultury opartej na szacunku i współpracy. Program ten uzyskał wyróżnienie 
„Innowator ESG” w kategorii „Pracodawca Przyszłości”, przyznawanym przez Polskie Stowarzyszenie ESG.  

„Green Corner” to cykliczne spotkania dla pracowników VELUX Polska poświęcone tematowi zrównoważonego rozwoju, a zwłaszcza trendom, działaniom środowiskowym i społecznym, zmianom regulacyjnym oraz celom strategicznym Grupy.  Spotkania dostarczają rzetelnych, aktualnych informacji oraz pokazuje konkretne przykłady działań wdrażanych w firmie, wzmacniając świadomość ekologiczną i społeczną pracowników. Odbywają się w formule hybrydowej i obejmują krótkie prezentacje, dyskusje i angażujące inicjatywy (np. konkursy). W 2025 roku zrealizowano 11 spotkań ze średnią frekwencją ok. 70 osób, co podniosło wiedzę i świadomość ESG oraz wsparło budowę kultury odpowiedzialności; program jest kontynuowany w 2026 roku.

Treść dobrych praktyk dostępna jest pod adresem: odpowiedzialnybiznes.pl/publikacje/raport2025

Zestaw pierwszych inicjatyw będących efektem prac podczas polskiej prezydencji, które mogą realnie wspierać przejście UE ku bardziej zrównoważonej i bezpiecznej energetyce zakłada m.in. dywersyfikację i odejście od paliw rosyjskich, pakiet dla czystego przemysłu i jego dekarbonizację czy włączenie aspektu społecznego w politykę klimatyczną.

W obliczu wyzwań na arenie międzynarodowej, w tym także związanych ze zmianami klimatycznymi, przewodnictwo Polski i Danii w Radzie Unii Europejskiej ma ogromne znaczenie. Mając na uwadze skalę wyzwań związanych z przyszłością europejskiej polityki klimatycznej, Ambasada Królestwa Danii w Polsce, Grupa VELUX oraz Think Thank Europe podjęły się omówienia znaczenia nowego celu redukcji emisji UE na 2040 rok oraz jego wpływu na konkurencyjność i bezpieczeństwo Europy, podczas zamkniętej dyskusji, na którą zaproszono ekspertów z sektora energetycznego, budynkowego, bankowego, przedstawicieli organizacji eksperckich oraz administracji publicznej.

Prezydencja w Radzie Unii Europejskiej to niezwykle istotny moment, aby państwa członkowskie połączyły siły i wypracowały konkretne strategie, które pozwolą przyspieszyć dekarbonizację Europy, rozwój technologii odnawialnych i wzmacnianie infrastruktury energetycznej.

Tym bardziej jest to istotne, ponieważ cele UE do 2040 roku koncentrują się również na wzroście udziału odnawialnych źródeł energii oraz dywersyfikacji źródeł dostaw, zwiększeniu innowacyjności i rozwoju nowych technologii, a w konsekwencji na wspieraniu transformacji przemysłu poprzez inwestycje w cyfryzację i automatyzację oraz na stworzeniu konkurencyjnej gospodarki.

Dlaczego temat celu na 2040 rok jest obecnie istotny z perspektywy Polski?

Wydarzenia ostatnich lat, w szczególności inwazja Rosji na Ukrainę, kryzys energetyczny czy zmieniający się układ sił na świecie uwidoczniły słabości Europy – od braku suwerenności energetycznej po potrzebę wzmocnienia konkurencyjności europejskiej gospodarki. Pokazuje to, jak ważne jest dążenie do samodzielności w zakresie kluczowych surowców, technologii i innowacji, aby Europa mogła rozwijać się dynamicznie i niezależnie.

Celów postawionych przed Europą na rok 2040 nie należy traktować jako odległej wizji, ale uznać za realne narzędzie, dzięki któremu możemy zbudować silniejszą Europę.  Dlatego też w nadchodzących latach kierunek jest jeden - trzeba wzmocnić europejskie bezpieczeństwo energetyczne, budować strategiczną autonomię oraz kłaść fundamenty pod zieloną, konkurencyjną gospodarkę. Transformacja energetyczna jest nieunikniona i trzeba ją przeprowadzić w sposób, który zapewni Europie trwały rozwój, niezależność i wiodącą pozycję na globalnym rynku.

Aby tę zmianę przeprowadzić w sposób skuteczny, należy działać jednocześnie w obrębie wszystkich sektorów. Transformację energetyczną często utożsamia się jedynie ze zmianą miksu energetycznego i odchodzenia od paliw kopalnych na rzecz odnawialnych źródeł energii. Nie osiągniemy tego celu bez kompleksowych zmian, uprzedniej elektryfikacji budownictwa, przemysłu i transportu. Wspólnym mianownikiem poprzedzającym zachodzące zmiany musi być poprawa efektywności energetycznej.

Zacznijmy od budownictwa

Myśląc o transformacji gospodarki poza przemysłem, należy skupić się na sektorze budowlanym, który jest kluczowym filarem zarówno globalnej, jak i polskiej gospodarki. Biorąc pod uwagę, że budynki zużywają 40 % energii i generują 38% emisji CO2, jest to branża, która w procesie dekarbonizacji Europy odegra znaczącą rolę.

Grupa VELUX, światowy producent rozwiązań dostarczających światło dzienne i świeże powietrze, od lat jest liderem w podejmowaniu kluczowych tematów, nie tylko w zakresie biznesu, ale również w strategicznych debatach politycznych.

Europa potrzebuje obecnie odważnych decyzji i liderów gotowych na wyzwania przyszłości. Kraje przewodniczące Radzie Unii Europejskiej mają okazję wspólnie kształtować tę przyszłość. Od 1 lipca br. przyszłość tę kształtować będzie Dania.

Udoskonalenia we wszystkich zakresach EcoVadis 

Coroczny proces oceniania EcoVadis jest kompleksowy i wymaga przygotowania obszernej dokumentacji oraz jej weryfikacji. Medale przyznawane są według określonych wymagań punktowych. Podczas procesu mierzy się takie parametry jak: prawa pracowników, środowisko, etyka, zrównoważone zamówienia publiczne, prawa człowieka, co skutkuje ogólnym wynikiem i oceną, w skali od 0 do 100.

Wynik Grupy VELUX za rok 2025 wynoszący 86 punktów to wzrost o 8 punktów procentowych w porównaniu do roku ubiegłego. VELUX poprawił się we wszystkich obszarach, z największym wzrostem w kategorii środowisko, gdzie wynik wzrósł aż do 96 punktów w porównaniu z 80 punktami w ubiegłym roku. Jednym z czynników, który wpłynął na tę poprawę było pełne wykazanie emisji poprzez CDP (Carbon Disclosure Project), dobrowolny system raportowania, w którym VELUX osiągnął A- w zakresie ujawnienia informacji klimatycznych. CDP jest postrzegana jako jedna z najbardziej wiarygodnych organizacji rankingowych w tej dziedzinie. System ocen, wprowadzony w 2016 roku, opiera się na działaniach podejmowanych przez firmy w celu zmniejszenia negatywnego wpływu na zmiany klimatyczne i stosuje skalę ocen literowych od A do F. Ocena A oznacza najwyższy możliwy wynik, natomiast ocena F wskazuje na brak ujawnionych informacji.

Grupa VELUX postawiła sobie za cel do roku 2030 nie tylko zredukowanie emisji CO2 niemal do zera w zakresie 1 i 2, ale również zmniejszenie ich o połowę w zakresie 3, czyli m.in. pośród swoich dostawców i partnerów biznesowych.  Inwestycje na rzecz redukcji zużycia energii, odchodzenie od paliw kopalnych na rzecz biomasy, 100% udokumentowanej energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, czy jednomateriałowe opakowania nadające się do recyklingu to tylko część dotychczasowych działań podjętych na rzecz ograniczenia emisji.

Warte podkreślenia jest również priorytetowe traktowanie rozwoju polityki DEI, która ma zapewnić jak najlepsze warunki i rozwój dla każdego pracownika poprzez pielęgnowanie różnorodności i inkluzywności w miejscu pracy.

Kto zgłasza dobre praktyki do raportu FOB?

Aż 75 proc. zgłoszeń pochodziło od dużych firm, ale małe i średnie przedsiębiorstwa również coraz chętniej zajmują się kwestiami z zakresu ESG. Jak wynika z Raportu, w sumie zatrudniają ponad 847 tysięcy osób, co stanowi prawie 5 proc. wszystkich pracujących w Polsce. Co ciekawe, 84 proc. firm uwzględnionych w tegorocznej edycji zadeklarowało posiadanie strategii ESG lub zrównoważonego rozwoju. Co druga organizacja, bo według wskazań 54 proc., już teraz publikuje raport ESG, niefinansowy lub zintegrowany – niezależnie od formalnego obowiązku.

W jakich obszarach biznes działa najczęściej?

Zgłoszone działania zostały przyporządkowane do 7 obszarów zgodnych z normą ISO 26000, czyli międzynarodowym standardem wyznaczającym kierunki odpowiedzialności społecznej organizacji. Najwięcej praktyk dotyczyło zaangażowania społecznego i rozwoju społeczności lokalnych - 396, warunków pracy - 228 i środowiska - 206.

W przypadku Grupy VELUX w Polsce raportem Forum Odpowiedzialnego biznesu objęto promocję dobrego zdrowia i jakości życia, tworzenie przyjaznego i wspierającego środowiska pracy oraz inicjatywy na rzecz dobrostanu i zaangażowania pracowników.

Wyróżnionym projektem w Grupie VELUX jest promowanie wiedzy na temat niewidocznych niepełnosprawności. Grupa VELUX nawiązała współpracę z Hidden Disabilities Sunflower, dzieki której firma przeprowadza pracowników przez wiedzę z zakresu świadomości na temat niewidocznych niepełnosprawności i ich przyczyn związanych ze stanem zdrowia, chorób mogących powodować niepełnosprawność, oraz budować świadomość na temat wspierania osób z niepełnosprawnościami, zarówno w pracy, jak i w przestrzeni publicznej. Symbolem akcji jest słonecznik - pracownicy VELUX mogą korzystać z tego symbolu i nosić go osobiście, w dwóch formach jako osoba z ukrytymi niepełnosprawnościami lub osoba wspierająca innych.  

Celem strategicznym związanym z polityką DEI jest zwiększenie zatrudnienia osób z niepełnosprawnością w Grupie VELUX, w tym osób neuroróżnorodnych. Realizacją strategii jest m.in. Grupa NeuroOrygilalni  powstała w VELUX Polska, aby zwiększyć świadomości o neuroróżnorodności w organizacji, jak również stworzyć bezpieczne miejsce dla  neuroróżnorodnych pracowników. Stworzono wewnętrzną inicjatywę „coffee corners”, podczas których pracownicy poruszają w bezpiecznej atmosferze różne tematy dotyczące neuroróżnorodności: np. jak uzyskać diagnozę, jak sobie radzić z przebodźcowaniem sensorycznym w pracy, jak komunikować swoje potrzeby do przełożonego/zespołu. Po każdym spotkaniu osoby wspólnie wydają onlinowy przewodnik o temacie przewodnim spotkania, który jest dostępny dla całej organizacji.

Dbając o zdrowie pracowników

Grupa VELUX, jako pracodawca, koncentruje się na zdrowiu i dobru pracowników. Badania profilaktyczne doskonale wpisują się w ten cel firmy. W raporcie FOB uwzględniono projekt Kampanii Pink October i Movember, który został zrealizowany w fabryce VELUX w Namysłowie. Pod zakładem produkcyjnym dostępny był Mammobus i BadaBus, w którym można było zrealizować badania profilaktyczne: dla kobiet badanie piersi, dla mężczyzn badanie w kierunku raka prostaty.  Udziału w badaniach profilaktycznych łącznie wzięło udział 250 Pań i Panów z całego zakładu.  W latach ubiegłych badania profilaktyczne były również prowadzone w fabrykach VELUX w Gnieźnie.

Zachęcając pracowników do aktywnego i zdrowego stylu życia firma organizuje akcje nakierowane na integrację pracowników w godzinach pracy. „Joga w biurze z metodami oddechowymi” – to spotkania są realizowane w ramach naszej kampanii zdrowia fizycznego i psychicznego. Korzyści z ćwiczenia jogi i oddechowych metod to redukcja stresu i napięcia, poprawa koncentracji i samopoczucia, zwiększenie elastyczności i energii oraz wsparcie zdrowia psychicznego.  Zajęcia odbywają się zarówno w warszawskiej i gnieźnieńskiej spółce.

Bezpieczeństwo to podstawa

Dbałość o bezpieczeństwo pracy jest kluczowym elementem polityki pracowniczej w Grupie VELUX. Ważnym elementem programu poprawy bezpieczeństwa jest wprowadzanie i przestrzeganie odpowiednich norm i procedur, a lecz także tworzenie swoistej kultury bezpieczeństwa.

Z ogólnodostępnych danych wynika, że główną przyczyną wypadków drogowych są złe nawyki kierowców. Prawie 40% wypadków drogowych ma miejsce podczas ruszania lub cofania samochodu. Wyjeżdżanie tyłem z miejsca postojowego powoduje 6-7 razy większe prawdopodobieństwo wypadku w porównaniu do wyjeżdżania przodem.

W związku z tym Grupa VELUX zorganizowała dla pracowników szkolenia jak poprawnie parkować, jak włączać się do ruchu. Szkolenia te mają na celu zachęcanie do wyrabiania w sobie dobrych nawyków, odpowiedniego parkowania oraz obserwacji otoczenia, co pozwoli na poprawę bezpieczeństwa na parkingach. Fabryki VELUX w Gnieźnie podjęły się zorganizowania szkoleń z zasad bezpiecznej jazdy, w tym parkowania tyłem z profesjonalnym instruktorem nauki jazdy.

Raport jest dostępny do pobrania tutaj: https://odpowiedzialnybiznes.pl/publikacje/raport-2024/

Produkty VELUX z niskoemisyjnym aluminium - Hydro REDUXA® i Hydro CIRCAL®

Umowa partnerska z firmą Hydro ma na celu osiągnięcie do 2030 roku poziomu poniżej 2,0 kg dwutlenku węgla emitowanego na 1 kg aluminium, co stanowi mniej niż jedną piątą średniej europejskiej wynoszącej 11,3 kg dwutlenku węgla na 1 kg aluminium. Ten ambitny cel obejmuje cały łańcuch wartości aluminium w Grupie VELUX i opiera się na średniej pochodzącej ze wszystkich komponentów aluminiowych, które będą dostarczane od Hydro do firmy VELUX. Aby osiągnąć ten cel, do produkcji aluminiowych elementów okien dachowych, do płaskiego dachu, rolet wewnętrznych i zewnętrznych VELUX, będą wykorzystywane komponenty pochodzące z niskoemisyjnych serii Hydro REDUXA® i Hydro CIRCAL®. Produkty Hydro REDUXA® wytwarzane są przy użyciu odnawialnych źródeł energii wodnej, wiatrowej i słonecznej oraz najnowocześniejszej technologii elektrolizy. Ich ślad węglowy wynosi maksymalnie 4,0 kg CO₂ na 1 kg wyprodukowanego aluminium. Z kolei produkty Hydro CIRCAL® wytwarzane są z materiałów pochodzących w 75% z recyklingu z odpadów przemysłowych, a ich ślad węglowy wynosi 2,3 kg CO2₂ na 1 kg wyprodukowanego aluminium.

Firma VELUX ocenia, że do końca 2022 roku to partnerstwo pozwoli ograniczyć emisję CO₂ o 15 000 - 20 000 ton.

Partnerstwo z Novelis – aluminium z recyklingu

Umowa partnerska z firmą Novelis zakłada osiągnięcie do końca 2024 roku poziomu poniżej 4,0 kg CO₂ emitowanego na 1 kilogram walcowanego aluminium dostarczanego przez firmę Novelis.  Aluminium wykorzystane do produkcji oblachowania okien dachowych VELUX będzie w 70% pochodziło z recyklingu, co stanowi wzrost o około 30% w stosunku do tego, co obecnie Novelis dostarcza do firmy VELUX. Recykling aluminium wymaga jedynie 5% energii i powoduje do 95% mniejszą emisję dwutlenku węgla niż produkcja aluminium pierwotnego.

Farmy solarne dzięki współpracy z BayWa r.e.

Trzecim ważnym partnerstwem, które pomoże Grupie VELUX zrealizować jej strategiczne cele związane z wykorzystaniem odnawialnej energii elektrycznej jest umowa z firmą BayWa r.e., światowym deweloperem energii odnawialnej. Umowa na zakup energii elektrycznej typu PPA (ang. - The Power Purchase Agreements – PPA) zakłada budowę dwóch nowych farm solarnych w południowej Hiszpanii - jedna w pobliżu Sewilli, druga niedaleko Granady w Alhendin. Na farmie solarnej w Alhendín firma BayWa r.e. po raz pierwszy w Hiszpanii zainstaluje innowacyjną technologię fotowoltaiki rolniczej Agri-PV, która umożliwia uprawę roślin pomiędzy panelami słonecznymi oraz pozwala rolnikom na ochronę przed niekorzystnymi czynnikami atmosferycznymi.

Podłączone do sieci w 2023 i 2024 roku dwie elektrownie solarne będą generować 167 GWh odnawialnej energii elektrycznej rocznie, co odpowiada zużyciu energii elektrycznej przez około 45 000 europejskich domów. 80% całkowitej energii elektrycznej wytwarzanej przez elektrownie będzie pochodziło z umów PPA zawartych z firmą VELUX. Nowe umowy PPA zmniejszą ślad węglowy Grupy VELUX o ok 40 000 ton CO₂e pochodzących z europejskich operacji i działań firmy w skali roku.

Firma VELUX otrzymała nagrodę za dążenie do całościowego korzystania z energii odnawialnej przy użyciu energii elektrycznej w fabrykach oraz efektywnego wykorzystania surowców zgodnie z zasadą zero waste.  Nagrodę odebrał Jacek Siwiński, prezes firmy VELUX Polska.

Strategia Zrównoważonego Rozwoju Grupy VELUX 2030 

W 2020 roku Grupa VELUX ogłosiła nową inicjatywę i zobowiązanie, w ramach których osiągnie Dożywotnią Neutralność Węglową do 100. rocznicy założenia firmy przypadającej na rok 2041. Część tego celu zostanie zrealizowana przy współpracy z organizacją WWF (The World Wide Fund for Nature – Światowym Funduszem na rzecz Przyrody). Efektem tej współpracy będzie neutralizacja historycznego śladu węglowego i czołowego globalnego producenta okien dachowych, w ramach projektów ochrony lasów prowadzonych przez WWF. To 5,6 mln ton CO2 (zakres 1 i 2) wyemitowanych od 1941 r. 

Z myślą o przyszłości Grupa VELUX zobowiązuje się też znacząco obniżyć emisje dwutlenku węgla w ramach działalności firmy i łańcucha dostaw (emisje z zakresu 1, 2 i 3) zgodnie z najbardziej ambitnym celem porozumienia paryskiego zakładającego ograniczenie wzrostu temperatury do maksymalnie 1,5°C. 

Więcej informacji na temat Dożywotniej Neutralności Węglowej oraz projektach ochrony lasów stanowiących fundament współpracy z WWF znajduje się na stronie: https://www.velux.pl/o-grupie-velux/dozywotnia-neutralnosc-weglowa

Po wyeliminowaniu z opakowań komponentów ze styropianu klienci VELUX nie będą musieli marnować czasu na segregowanie i sortowanie odpadów, co sprawi, że utylizacja tych opakowań będzie tańsza i bardziej wydajna.

Dzięki tej zmianie ślad węglowy generowany przez opakowania okien dachowych Grupy VELUX obniżył się o 13%, co jest kluczowe dla realizacji celu Strategii Zrównoważonego Rozwoju, czyli stosowania do roku 2030 opakowań wykonanych z jednorodnego materiału pozbawionego całkowicie elementów z tworzyw sztucznych i nadającego się w 100% do recyklingu.

To również pierwszy krok na drodze do zdecydowanego przekształcenia sposobu prowadzenia działalności przez Grupę VELUX, w tym wprowadzanych na rynek produktów i rozwiązań, zgodnie ze równoważonym rozwojem.

Strategia Zrównoważonego Rozwoju Grupy VELUX, wprowadzona w życie w 2020 roku, to przewidziany na 10 lat proces transformacji, w ramach którego VELUX podejmuje pionierskie działania na rzecz klimatu i ochrony środowiska, aby osiągnąć neutralność emisyjną. W tym celu tworzy innowacyjne ekologiczne produkty i prowadzi działalność gospodarczą w sposób odpowiedzialny.

____

¹ Plastiku nie będą już zawierały opakowania okien dachowych następujących typów: GGL, GGU, GPL, GPU*, GZL, GLL, GLU, zarówno otwieranych ręcznie, jak i elektrycznych.

* W przypadku GPU na tym etapie projekt obejmuje wyłącznie okna otwierane ręcznie.

² Program środowiskowy ONZ: https://www.unep.org/interactive/beat-plastic-pollution/

³ New Study Shows Plastic in Oceans Is on the Rise [Nowe badania pokazują, że rośnie ilość tworzyw sztucznych w oceanach] (nationalgeographic.com) i Single-Use Plastics [Tworzywa sztuczne jednorazowego użytku] 101 (2020), NRDC. [on-line] 9 kwietnia, adres: https://www.nrdc.org/stories/single-use-plastics-101 [dostęp 25 lutego 2021].

Na czym polega nowa koncepcja

Build for Life obejmuje wiele wyzwań występujących w branży budowlanej, proponując nowatorskie podejście do naszych przyszłych i obecnych miejsc zamieszkania. Zakłada, że obecne budownictwo wywiera ogromny wpływ nie tylko na mieszkańców tych obiektów, lecz również na całe ekosystemy, od których jesteśmy zależni. Dlatego, oprócz wskazówek dla projektantów, urbanistów i specjalistów budowlanych, zawiera również konkretne propozycje, jak możemy sprostać niektórym z najbardziej palących problemów, przed którymi stoimy.

Pierwszym obszarem jest środowisko. Budynki są odpowiedzialne za około 39% globalnej emisji CO2, a 40% światowej populacji potrzebuje nowych miejsc zamieszkania (UNEP, 2015). Co więcej, aby wyhamować kryzys klimatyczny, musimy osiągnąć zerową emisję do 2050 roku. Stosując materiały o niskiej szkodliwości dla środowiska i dokonując kompleksowej oceny cyklu życia budynku, moglibyśmy zaspokoić popyt na zwiększoną liczbę mieszkań bez uszczerbku dla naturalnych zasobów Ziemi.

Kolejnym ważnym wyzwaniem jest zdrowie. Spędzamy nawet 90% naszego czasu w zamkniętych pomieszczeniach, ale nie potrafimy zadbać o zdrowy klimat w ich wnętrzu. Budujemy tak, jakby istniało jakieś uniwersalne rozwiązanie i godzimy się na kompromisy dotyczące jakości materiałów budowlanych. Tymczasem budownictwo stawiające na zdrowy klimat wnętrz i prozdrowotne materiały pozwala wznosić budynki, w których nie tylko mniej chorujemy, ale wręcz czujemy się zdrowsi.

Nie możemy zapominać dostępności do zrównoważonych budynków jak największej części społeczeństwa. Szacuje się, że do 2050 roku populacja miast powiększy się o 2,5 miliarda osób. Jednocześnie w większości miejsc na świecie obserwuje się znaczny i stały wzrost cen nieruchomości. To sprawia, że ludzie, którzy tego najbardziej potrzebują, nie mogą sobie pozwolić na korzystanie z ofert rynku budowlanego. Tworząc takie środowiska budowlane, które będą priorytetowo traktować przystępność cenową, współdzielenie powierzchni mieszkaniowej oraz nowatorskie modele biznesowe, będziemy mogli oferować mieszkania osobom, które inaczej nie mogłyby sobie na nie pozwolić.

Bardzo ważną, często pomijaną kwestią jest możliwość uczestniczenia mieszkańców w życiu społeczności. Pomimo tego, że żyjemy coraz bliżej siebie i jesteśmy coraz lepiej ze sobą połączeni, czujemy się coraz bardziej samotni, niespokojni i zestresowani. Projektując środowisko budowlane, które umożliwia dzielenie się i uczestniczenie w życiu społeczności, a także zapewnia poczucie tożsamości i bezpieczeństwa, możemy wymiernie polepszyć samopoczucie wspólnoty i poprawić ogólny stan zdrowia jej członków, zmniejszając przy tym niepokój, samotność i stres.

Co również ważne, koncepcja Build for Life została wzbogacona o Wzorzec kompasu, przedstawiający siedem strategicznych czynników: elastyczność, jakość, środowisko, zdrowie, społeczność, lokalność i przystępność cenową. Czynniki te są kluczowymi elementami procesu budowy i rozwoju. Dzięki nim współpracownicy z różnych sektorów mogą stosować klarowne, otwarte ramy koncepcyjne do opracowywania i przekształcania budynków z myślą o przyszłości. Wzorzec kompasu został stworzony we współpracy z architektami firmy EFFEKT, inżynierami firmy MOE, firmą LeaderLab oraz Grupą VELUX. Został opracowany jako platforma partnerska dla wszystkich myślących podobnie liderów zmian w środowisku budowlanym.

Przykład Living Places

Chcąc pokazać, jak można budować w sposób zrównoważony, Grupa VELUX wraz ze swoimi partnerami, czyli architektami firmy EFFEKT oraz inżynierami firmy MOE, opracowała pięć zasad, które można łatwo zastosować w praktyce. Ich punktem wyjścia jest typowa analiza rynkowa, do której dodaliśmy różnego rodzaju ulepszenia i redukcje. Oto nasze zasady: zdrowie, skalowalność, współdzielenie, prostota, adaptacyjność. 

W 2023 roku, w Kopenhadze, ma zostać wybudowany prototyp Living Places będący efektem współpracy między architektami firmy EFFEKT, inżynierami firmy MOE, kontrahentami firmy Enemaerke & Petersen oraz Grupą VELUX. Prototyp ma powstać w centrum Kopenhagi, w „Jernbanebyen”, na terenie dawnych warsztatów kolejowych. Living Places w Kopenhadze będzie pierwszym, pokazowym przykładem tego, jak koncepcja Build for Life może wyglądać w praktyce, dając inspirację i impuls do tworzenia nowych rozwiązań dla budownictwa przyszłości. W ten sposób firma VELUX pokazuje silne zaangażowanie na rzecz tworzenia udoskonalonych budynków, społeczności i miast – dla dobra ludzi i całej planety.

Posłuchaj ekspertów

Warto podkreślić, że nowa koncepcja znalazła się u podstaw zorganizowania multidyscyplinarnej konferencja VELUX „Build for Life”, która odbyła się w formule on-line 15-17 listopada i zgromadziła przed ekranami komputerów ponad 24 000 odbiorców ze 170 krajów. W wydarzeniu wzięło udział ponad 100 ekspertów z całego świata, którzy dzielili się swoją wiedzą na dwóch scenach wydarzenia: Kompas dla budownictwa i Sympozjum o Świetle Dziennym.

Znaczna część wykładów ekspertów biorących udział w konferencji została zamieszczona na platformie VIMEO i jest ogólnodostępna, zatem można sięgnąć po inspirację i wiedzę w każdej chwili: https://vimeo.com/veluxbuildforlife

Projekt FRECAR jest realizowany w Szczelinie Albertyńskiej w Ugandzie, obszarze o wyjątkowym endemizmie fauny i umiarkowanym endemizmie flory, leżącym na terenie pięciu krajów. Ta inicjatywa regeneracji lasów to pierwsza z pięciu podobnych inicjatyw w ramach zaplanowanej 21-letniej współpracy z WWF, którą Grupa VELUX rozpoczęła w 2020 r.

Oficjalne rozpoczęcie projektu FRECAR odbyło się online ze względu na ograniczenia obowiązujące obecnie w Ugandzie. Spotkanie było udane, a udział w nim wzięła duża grupa interesariuszy, w tym przedstawiciele Krajowego Zarządu Lasów Ugandy, lokalnych społeczności, organizacji Face the Future, zajmującej się doradztwem w sprawach związanych z redukcją emisji dwutlenku węgla, oraz WWF Dania i WWF Uganda.

Za realizację projektu FRECAR odpowiada WWF-Uganda przy współpracy Krajowego Zarządu Lasów Ugandy. Zakłada on regenerację obszaru Murchison Semliki (regenerację centralnych rezerwatów leśnych Kagombe i Bugoma) w Szczelinie Albertyńskiej. Region ten wyróżnia się ogromną różnorodnością biologiczną – w tych wilgotnych lasach tropikalnych żyje 6 568 gatunków roślin i 1 833 lądowych kręgowców. Niestety tylko na przestrzeni ostatnich 20 lat z obszaru Murchison Semliki zniknęło 66% powierzchni lasów – jest to jeden z najszybciej wylesianych obszarów w Ugandzie. Choć na terenie tym znajduje się większość obszarów chronionych Ugandy, presja ze strony sektora rolniczego, nielegalna wycinka drzew i rozprzestrzenianie się siedlisk ludzkich doprowadziły do znacznej degradacji lasów. Samo niezrównoważone rolnictwo spowodowało, że powierzchnia lasów w regionie Kagombe spadła o 88%, a w regionie Bugoma zniknęła już ponad połowa zalesienia.

W ramach komentarza do oficjalnego zatwierdzenia i uruchomienia projektu FRECAR Tom Okello, Dyrektor wykonawczy Krajowego Zarządu Lasów Ugandy, zadeklarował, że bardzo się cieszy z projektu, który powinien przyczynić się do regeneracji utraconych lasów w tym obszarze. W latach 2005–2015 region ten utracił ponad 60% powierzchni lasów^v.

Po formalnym spotkaniu, rozpoczynającym projekt oraz specjalnych spotkaniach technicznych w lipcu, na jesieni 2021 r. powinno rozpocząć się sadzenie drzew. Proces potwierdzania redukcji emisji dwutlenku węgla w Ugandzie powinien dobiec końca w pierwszej połowie 2022 r. Monumentalny projekt regeneracji i ochrony lasów FRECAR stanowi fundament Wizji 2040 oraz Krajowego Planu Rozwoju III Ugandy. Skupienie się na zachowaniu korytarzy leśnych sprawi, że odegra on istotną rolę w dążeniach rządu Ugandy do przywrócenia stanu środowiska z 1990 roku.

Zakłada się, że realizacja projektu FRECAR potrwa 20 lat, a obecnie trwa etap wdrażania. Obejmuje on plany sadzenia drzew w celu wspierania naturalnej regeneracji lasów. Będą też podejmowane inne działania skierowane na zapobieganie wylesianiu i degradacji (REDD) – przede wszystkim skupione na przyczynach wylesiania i degradacji obecnych lasów naturalnych. Wszystkie te działania będą odbywały się przy bliskiej współpracy lokalnych społeczności i innych stron zaangażowanych. WWF-Uganda będzie monitorować region Kagombe-Bugoma przez najbliższe 10 lat. Ma to na celu określenie wpływu projektu na emisje dwutlenku węgla, bioróżnorodność, społeczności i poszczególne gospodarstwa domowe w tym regionie.

Współpraca organizacji WWF i Grupy VELUX – wspólna neutralizacja historycznych emisji CO₂ firmy VELUX

WWF International i Grupa VELUX realizują jeden z najambitniejszych firmowych projektów w zakresie ochrony klimatu i środowiska, zakładający neutralizację przeszłych i przyszłych emisji dwutlenku węgla firmy. 

Grupa VELUX dołączyła do SBTi (Science Based Targets Initiative) oraz zobowiązała się przestrzegać najambitniejszego celu porozumienia paryskiego, tzn. utrzymania wzrostu temperatury na poziomie 1,5°C, a dodatkowo chce do 2030 roku stać się firmą neutralną węglowo oraz o połowę obniżyć emisje CO₂ w całym łańcuchu dostaw. W efekcie historyczny ślad węglowy Grupy VELUX – 5,6 mln ton CO2, z uwzględnieniem nadwyżki na poziomie 25%, (zakres 1 i 2), wyemitowane od założenia firmy w 1941 r. – zostanie zneutralizowany dzięki pięciu projektom regeneracji i ochrony lasów opracowanym i realizowanym przez WWF. W ramach tej wieloletniej współpracy WWF i Grupa VELUX będą skutecznie realizować cele w oparciu o wspólne dążenie do ochrony i regeneracji lasów na całym świecie.

i – Nie istnieje obecnie żadna standardowa metodologia obliczania historycznego śladu węglowego. Często brak wiarygodnych wskaźników emisji i danych dotyczących zużycia energii z przeszłości. Dlatego też Grupa VELUX opracowała własną metodę obliczania emisji dwutlenku węgla od momentu założenia. Metoda bazuje na korporacyjnym standardzie sprawozdawczości w zakresie emisji gazów cieplarnianych (Korporacyjny standard GHG Protocol) zastosowanym do danych historycznych. Ta nowatorska metodologia wraz z założeniami leżącymi u jej podstaw została niezależnie zweryfikowana przez Carbon Trust oraz ekspertów z organizacji WWF.

ii – definicja zakresów 1 i 2. Zakres 1 (emisje bezpośrednie powstałe w źródłach będących własnością firmy bądź przez nią nadzorowanych, np. obiektach firmy, samochodach firmowych). Zakres 2 (pośrednie energetyczne emisje powstałe w wyniku zużywania zakupionej energii elektrycznej, cieplnej, pary technologicznej, chłodu i ogrzewania zużytych przez daną firmę).

iii – definicja zakresu 3 obejmuje wszystkie pozostałe pośrednie emisje powstałe w całym łańcuchu wartości firm (tzn. nabyte towary lub usługi, gospodarka odpadami i transport).

iv – Inicjatywa Science Based Targets Initiative zachęca firmy do wyznaczania celów bazujących na badaniach naukowych oraz prześcigania konkurencji na drodze do gospodarki niskowęglowej. Inicjatywa jest wynikiem współpracy pomiędzy CDP, United Nations Global Compact, Światowym Instytutem Zasobów Naturalnych (WRI) i organizacją WWF na rzecz jednego z zobowiązań koalicji We Mean Business. Inicjatywa określa i promuje najlepsze praktyki w zakresie wyznaczania celów w oparciu o wiedzę naukową, oferuje zasoby i wskazówki pozwalające zmniejszyć utrudnienia w wyznaczaniu celów, a także niezależnie ocenia i zatwierdza cele przedsiębiorstw.

v - https://www.mwe.go.ug/sites/default/files/State%20of%20Uganda%27s%20Forestry-2015.pdf

vi – ustalony na poziomie krajowym wkład (NDC) to wyraz wysiłków każdego kraju na rzecz ograniczenia krajowych emisji i dostosowania się do skutków zmiany klimatycznej. Porozumienie paryskie (art. 4 ust. 2) wymaga, aby każda ze stron przygotowała, przekazała i utrzymywała kolejne wkłady ustalone na poziomie krajowym (NDC), które zamierza osiągnąć. Strony stosują krajowe środki łagodzące, mające na celu osiągnięcie celów takich wkładów. Więcej informacji https://unfccc.int/process-and-meetings/the-paris-agreement/nationally-determined-contributions-ndcs/nationally-determined-contributions-ndcs

Więcej informacji udziela
Rzecznik prasowy Grupy VELUX w Polsce: Agnieszka.Kaminska@velux.com
Zespół ds. relacji z mediami WWF International: news@wwfint.org

Warto działać i inspirować

Są firmy, które nie czekają na nowe dyrektywy i już teraz podejmuję konkretne działania na rzecz ograniczenia emisyjności. Jedną z nich jest firma VELUX - jej nowa Strategia Zrównoważonego Rozwoju, złożona z trzech filarów, wyprzedza cele określone w pakiecie Fit for 55 i może być inspiracją do działania dla innych firm.

Pierwszym filarem jest uzyskanie neutralności emisyjnej do 2030 r., co się wiąże m.in. z przeglądem wszystkich procesów, surowców używanych w produkcji, ograniczeniem o 30 proc. służbowych podróży lotniczych, zamianą floty samochodowej na bezemisyjną, czy z zakupem energii elektrycznej w 100 proc. z odnawialnych źródeł. Drugim jest zobowiązanie redukcji o 50 proc. śladu węglowego wszystkich produktów firmy VELUX. To wymaga podjęcia współpracy z kluczowymi dostawcami w ramach łańcucha dostaw. Trzecim filarem nowej Strategii Zrównoważonego Rozwoju VELUX jest zobowiązanie firmy do zneutralizowania historycznego śladu węglowego – co nazwano dożywotnią neutralnością węglową.

Firma VELUX chce inspirować inne przedsiębiorstwa do ambitnego podejścia, przede wszystkim swoich dostawców i kooperantów. Dba także o swoją konkurencyjność, bo oczekiwania klientów i pracowników związane z zaangażowanie się firmy na rzecz ochrony klimatu stale rosną.

Duża rola branży budowlanej w ograniczeniu globalnych emisji

Jak wynika z VI edycji raportu „Barometr zdrowych domów”, budownictwo odpowiada za około 35 proc. globalnego zużycia energii, w czym sektor budownictwa mieszkaniowego ma swój największy udział, bo aż 22 proc. Również w kontekście emisji przoduje budownictwo mieszkaniowe, które odpowiada pośrednio i bezpośrednio za około 17 proc. globalnej emisji CO₂. Wskazuje to na ogromną potrzebę gruntownej przebudowy substancji budynków oraz zastąpienia przestarzałych technologii tymi nowszymi, bardziej przyjaznymi dla klimatu.

Elementem pakietu Fit for 55 jest dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej, która ma zawierać istotne zmiany w zakresie ograniczenia ogólnego zużycia energii, oraz emisji gazów cieplarnianych. Określi bardziej ambitny wiążący roczny cel dotyczący ograniczenia zużycia energii na szczeblu UE. Ten cel wpłynie na sposób ustalania krajowych planów redukcji i prawie dwukrotnie zwiększy roczne zobowiązanie państw członkowskich w zakresie oszczędności energii. Sektor publiczny będzie zobowiązany do renowacji 3 proc. swoich budynków rocznie.

Obecnie poddajemy renowacji zaledwie 1 proc. budynków. Tempo to musi wzrosnąć, a do tego, oprócz zmian legislacyjnych, potrzebne są świadome wybory konsumenckie oraz wysiłek producentów materiałów budowlanych i innych uczestników procesu budowlanego. Poważnym argumentem dla firm z branży budowlanej może być poprawa konkurencyjności.

Redukcja emisji poprawia konkurencyjność

Jacek Siwiński zauważa również, że - „Narzucenie sobie ambitnego celu powoduje wykreowanie w firmie szeregu innowacyjnych projektów nastawionych na użycie nowoczesnych materiałów, oszczędność energii, przegląd poszczególnych procesów pod kątem ich efektywności i to prowadzi do generalnego wzmocnienia przedsiębiorstwa na rynku”.

Proekologiczna transformacja odbywa się również w całych łańcuchach zakupowych, o czym powinny pamiętać polskie firmy budując swoją konkurencyjność na odpowiedzialnym podejściu do zasobów już teraz. W pewnym momencie kryterium znalezienia się w takim łańcuchu będzie określone przez ślad węglowy. Firmy, które nie przewidzą w odpowiednim momencie tej transformacji, mogą wypaść z łańcuchów dostaw.

Szczegółowe informacje nt. ogłoszonych legislacji: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_21_3541

Więcej nt. Strategii Zrównoważonego Rozwoju VELUX 2030

Działania te są częścią zobowiązania Grupy VELUX do stania się firmą całkowicie neutralną pod względem emisji dwutlenku węgla (zakres 1 i 2). Ponadto, Grupa pracuje nad zmniejszeniem o połowę emisji dwutlenku węgla w całym łańcuchu wartości (zakres 3) do 2030 roku. Jednocześnie zneutralizuje swój cały historyczny ślad węglowy - od momentu jej założenia w 1941 roku - poprzez projekty ochrony oraz zasadzania lasów, realizowane przy współpracy z organizacją WWF (The World Wide Fund for Nature – Światowym Funduszem na rzecz Przyrody). Inicjatywy te mają wesprzeć nadrzędne zobowiązanie Grupy VELUX do osiągnięcia Dożywotniej Neutralności Węglowej do 2041 roku.

W przyszłych umowach PPA firma VELUX chce zapewnić sobie długoterminowe dostawy energii, pochodzącej z różnych „czystych” źródeł, po stałej cenie. Taki model współpracy jest dla dostawców energii odnawialnej uzasadniony ekonomicznie, ponieważ stanowi zachętę do jej produkcji, podczas gdy dla VELUX oznaczają stabilność i przewidywalność cen energii elektrycznej, a jednocześnie przyczynia się do redukcji emisji gazów cieplarnianych w zakresie 2.

Grupa VELUX poszukuje nowych, niesubsydiowanych projektów związanych z OZE w krajach Unii Europejskiej, dzięki którym „czysta” energia zastąpiłaby w sieci tę produkowaną z paliw kopalnych.

Zakup odnawialnej energii elektrycznej jest jednym z elementów zobowiązania Grupy VELUX do wyeliminowania zależności firmy od energii wytwarzanej z paliw kopalnych. W pierwszej kolejności firma skupia się na poprawie efektywności energetycznej we wszystkich zakładach. Na przykład w 2019 roku Grupa VELUX zdecydowała się na inwestycję ok. 14 mln zł w innowacyjny system oświetlenia w swoich fabrykach w Gnieźnie i Namysłowie, dzięki czemu udało się zredukować o około 50 % koszty energii elektrycznej zużywanej do oświetlenia. Kolejny krok to wyposażenie zakładów w odnawialne źródła ogrzewania i energii elektrycznej dzięki wykorzystaniu ogniw słonecznych. Wszystkie te działania pomogą Grupie VELUX w osiągnięciu ambitnego celu, jakim jest zerowa emisja dwutlenku węgla we wszystkich zakładach do 2030 roku.