W ramach projektu, Grupa VELUX i jej partnerzy, pokazują, jak budować domy o emisji CO₂ na poziomie 3,8 kg/CO₂/m²/rok, czyli trzykrotnie niższym od obowiązującego obecnie w Danii (12 kg CO₂/m₂/rok). Co więcej, koszt budowy takiego domu nie przewyższa duńskich cen rynkowych standardowego domu jednorodzinnego czy domu w zabudowie szeregowej. Projekt priorytetowo traktuje także klimat wewnątrz budynku, kładąc nacisk na osiągnięcie jak najlepszych efektów.

Pomysłodawcą i autorem projektu jest Grupa VELUX we współpracy z architektami z firmy EFFEKT oraz inżynierami firmy Artelia. U podstaw tego projektu leży koncepcja, która opiera się na pięciu kluczowych zasadach. Domy powinny być: zdrowe, przystępne cenowo, proste, ponadczasowe i możliwe do realizacji na szeroką skalę. Zasady te można stosować zarówno do nowych, jak i już istniejących budynków. 

Materiały, rozwiązania i wiedza już dostępne

W ramach projektu Living Places Copenhagen, Grupa VELUX, EFFEKT, Artelia oraz Enemærke & Petersen przeprowadziły kompletną środowiskową ocenę cyklu życia (ang. Life Cycle Assessment) wykorzystanych produktów. Poszczególne materiały, elementy wykończenia czy techniki budowlane zostały przeanalizowane i opisane pod kątem emisji (w porównaniu ze standardowym duńskim gospodarstwem domowym). Bazując na tej wiedzy, firmy partnerskie zbudowały prototypy domów, udowadniające, że nie musimy czekać na futurystyczne technologie, by już teraz budować domy z korzyścią dla ich mieszkańców i całej planety.

Warto podkreślić, że branża budowlana odpowiada za 34% globalnego zużycia energii i 37% globalnej emisji CO2¹. Z najnowszego raportu opracowanego przez panel klimatyczny ONZ jasno wynika, że rozwiązania niskoemisyjne powinny być stosowane na szeroką skalę i wdrażane również w branży budowlanej. Jedno z takich rozwiązań prezentuje właśnie projekt Living Places Copenhagen.

_____________________

[1] źródło: UN Global Building Alliance Status Report 2022

O potencjale innowacyjnym skandynawskiego biznesu w Polsce, jak również o wymianie doświadczeń między skandynawskimi a polskimi firmami dyskutowano podczas ostatniej konferencji „Innowacyjne rozwiązania skandynawskich firm w Polsce”, zorganizowanej przez Skandynawsko-Polską Izbę Gospodarczą. W konferencji uczestniczył dyrektor generalny VELUX Polska, Jacek Siwiński.

Wskazywać kierunki rozwoju branży stolarki

Innowacyjność Grupy VELUX przejawia się m.in. w wyznaczaniu trendów w rozwoju branży stolarki na świecie i w Polsce. Grupa VELUX ma na swoim koncie wiele wynalazków, które zmieniły oblicze dzisiejszych domów oraz poprawiły jakość życia ludzi w budynkach. Gdy firma rozpoczynała swoją działalność w Polsce, 26 lat temu, nikt nie stosował okien dachowych. Obecnie oferta VELUX obejmuje szeroki asortyment okien do poddaszy, w tym okien do dachów płaskich. Ponadto VELUX oferuje rolety zaciemniające, izolujące i dekoracyjne, jak również bogatą ofertę akcesoriów do montażu, do poprawy szczelności i energooszczędności, do automatycznego sterowania oknami oraz przesłonami z możliwością podłączenia do systemów inteligentnego budynku.

Oprócz bazowej działalności firma jako przedsiębiorstwo modelowe angażuje się w wiele inicjatyw, które są odpowiedzią na globalne wyzwania społeczne, które dotyczą również Polski. Ważne miejsce w strategii firmy znajduje dbałość o środowisko. Znajduje to odzwierciedlenie w podejściu do tworzenia produktów, jak również procesów w zakładach produkcyjnych.

Zrównoważone produkty na naszym rynku

W 2013 roku Grupa VELUX wprowadziła na rynek produkt pozornie nie możliwy do wykonania – bardziej energooszczędne okno Nowej Generacji, które jednocześnie oferuje lepsze doświetlenie dzięki większej powierzchni szyby. Wprowadzenie tej innowacji wymagało wdrożenia unikalnej technologii ThermoTechnology™ oraz całkowitej zmiany procesów produkcyjnych. W polskich zakładach VELUX 80% parku maszynowego zostało wymienione bądź zmodernizowane. Ogromy wysiłek innowacyjny i organizacyjny spotkał się z wielkim entuzjazmem konsumentów. Warto dodać, iż produkty Nowej Generacji VELUX są nie tylko innowacyjne, lecz także przyjazne dla środowiska w całym ich cyklu życia. Tworząc je firma stosuje Analizę Cyklu Życia Produktu (LCA), która uwzględnia wpływ produktów na klimat i środowisko począwszy od zakupu surowców przez produkcję i użytkowanie, aż po ich utylizację. Wyniki analizy są podstawą do ich udoskonalania, a także wprowadzania zmian w procesie produkcji.

Polska ważnym krajem w realizacji strategii klimatycznej Grupy VELUX

Warto podkreślić, iż polskie fabryki VELUX pomimo istotnego zwiększenia produkcji w ciągu ostatnich 5 lat zmniejszyły emisję CO2 o 16 proc. To ważny element strategii klimatycznej Grupy, której celem jest obniżenie do roku 2020 własnej emisji CO2 o połowę w porównaniu z rokiem 2007. Założenia te przewyższają unijne cele w tym zakresie o 15%, a w roku 2015 Grupa wyprzedziła je o 9 lat.

Fabryki VELUX z system zarządzania energią w oparciu o normę ISO 50001

Osiągnięcie globalnego celu jest uwarunkowane właśnie efektywnym zarządzaniem energią w zakładach produkcyjnych. Wyzwanie to było motywacją do wdrożenia odpowiednich rozwiązań w polskich zakładach produkcyjnych Grupy VELUX (w Gnieźnie, Namysłowie i Wędkowach). Zakłady te jako pierwsze w branży stolarki przeszły pozytywnie audyt energetyczny i otrzymały certyfikat ISO 50001. W praktyce wdrożenie systemu zarządzania energią w fabrykach VELUX oznacza stałą i systematyczną koncentrację na efektywności energetycznej wszystkich procesów operacyjnych, maszyn, sprzętu itd., jak również podnoszenie świadomości pracowników poprzez system szkoleń, gdyż ich zachowania mają również istotny wpływ na wskaźniki zużycia energii.

Fabryka okien drewnianych w Gnieźnie ogrzewana wiórami

Przejawem innowacyjnego podejścia do zakładów produkcyjnych jest także wdrażania różnych rozwiązań udoskonalających procesy pozyskiwania energii. Na przykład fabryka okien VELUX w Gnieźnie stosuje biomasę do uzyskania energii na potrzeby procesów produkcyjnych, a także ogrzewania hal produkcyjnych. Nowoczesny kocioł opalany zrębkami tzw. wiórami (około 4 200 ton materiału rocznie), które są naturalnym odpadem procesów produkcyjnych pozwala na wytworzenie blisko 52 000 kWh energii elektrycznej, co przekłada się na obniżenie zużycia gazu nawet o 60 procent. Kocioł pokrywa aż 85 proc. rocznego zapotrzebowania fabryki w Gnieźnie na ciepło, przynosząc jednocześnie oszczędności na poziomie około 570 tysięcy złotych rocznie. Poprawie uległy również warunki pracy w zakładzie ze względu na lepiej ogrzewane hale produkcyjne. Pełne wykorzystanie surowca wpływa również na zmniejszenie ilości odpadów produkcyjnych.

Rozwiązania logistyczne – CUBE

Innowacyjność firmy VELUX znalazła swoje odzwierciedlenie również w procesie logistycznym. Tradycyjnie okna transportuje się na paletach, natomiast firma VELUX stworzyła – CUBE – bezpaletowy system pakowania i transportu okien. Dzięki systemowi CUBE w jednym transporcie przewożonych jest więcej okien niż przy użyciu palet. Potrzebnych jest więc mniej przejazdów, co przekłada się na oszczędność paliwa, a tym samym redukcję emisji CO2. Ma to znaczące konsekwencje dla środowiska, ponieważ w skali roku zmniejsza łączną liczbę przebytych kilometrów o ok. 2,5 miliona. Oszczędność paliwa stanowi równowartość 800 000 litrów ropy naftowej, którą zużywa się na transport gotowych produktów do odbiorców oraz powrót z paletami. W skali europejskiej oznacza to ograniczenie emisji CO2 o 2 000 ton rocznie. Oszczędności dotyczą też wykorzystywanych surowców ponieważ system eliminuje drewniane palety potrzebne do tradycyjnego przewozu okien. Zakłady produkcyjne zyskują dodatkową powierzchnię magazynową i wygodny system wysokiego składowania.

Komponenty na linii produkcyjnej JUST IN TIME w fabryce w Namysłowie

Kolejnym przykładem innowacyjnych rozwiązań jest tegoroczna inwestycja w budowę nowej hali magazynowo-produkcyjnej, która wpłynęła na usprawnienie procesu produkcji, ograniczenie emisji CO2, poprawę warunków pracy, niższe koszty magazynowania komponentów. Uruchomiono proces zaopatrywania linii montażowej komponentami w systemie Just-in-time – dokładnie na czas. Wymagało to reorganizacji procesów wewnętrznych, a także automatyzacji monitorowania poziomu komponentów na każdym stanowisku pracy. Dzięki wdrożonej innowacji procesowej udało się uzyskać konkretne oszczędności. Długość dróg transportowych została zmniejszona o równowartość około 14 000 km rocznie, co jest w przybliżeniu ekwiwalentem 1/3 długości równika. Ograniczenie pokonywanego dystansu przekłada się bezpośrednio na redukcję zasobów w postaci ilości wózków i koszów z nimi związanych, rodzaju używanego sprzętu, zużycia energii, codziennej obsługi.

Zaangażowanie pracowników w tworzenie innowacji – KAIZEN w praktyce

Warto dodać, iż firma VELUX aktywnie zachęca swoich pracowników do angażowania się na rzecz zgłaszania swoich pomysłów i usprawnień w procesie produkcji. Zdecydowana większość propozycji pracowników jest wdrażana w życie, a najlepsze są nagradzane. Niektóre są również wdrażane w innych fabrykach VELUX na świecie. Wiele z nich przynosi bardzo wymierne korzyści finansowe, środowiskowe, poprawy bezpieczeństwa lub jakości produktów. Wiara w pomysły pracowników jest przejawem innowacyjności w czystej postaci. Dodatkowo buduje pełne poczucie odpowiedzialności szeregowych pracowników za procesy zachodzące w firmie. W 2015 roku w Polsce dzięki pomysłom zgłaszanym przez pracowników zostało wdrożonych 5539 usprawnień produkcyjnych i środowiskowych.

Co to jest LCA?

Przykładem firmy, która bada wpływ produktu na otoczenie na każdym etapie jego życia jest VELUX. Wyniki analizy LCA uwzględniają proces produkcji i eksploatacji okien, dzięki temu oferta jest stale udoskonalana. Firma rozpoczęła stosowanie metody LCA już w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, wówczas analizowano tylko wpływ środowiskowy wybranych produktów. Od 2011 roku metoda LCA stosowana jest regularnie do wszystkich kategorii asortymentowych.

Analiza Cyklu Życia pokazuje, że okna dachowe VELUX mogą zaoszczędzić więcej CO2 podczas całego okresu ich użytkowania niż zostaje wyemitowane w procesie produkcji i utylizacji.

Uwzględniając analizę LCA, firma VELUX opracowała w ostatnich latach Nową Generację okien dachowych. Nowe okna VELUX mają nawet o 10 proc. większą powierzchnię szyby, tym samym dostarczają więcej światła dziennego niż wcześniejsze modele. Jednocześnie charakteryzują się lepszą izolacyjnością, m.in. dzięki zastosowaniu rozwiązania ThermoTechnology®.

Jakie korzyści?

Zastosowanie metody opartej na ocenie cyklu życia przynosi wiele korzyści. Przede wszystkim daje możliwości w zakresie doskonalenia środowiskowego produktów i tworzenia innowacji. Wpływa również na efektywność organizacji. Za wprowadzanymi zmianami sprzyjającymi korzyściom środowiskowym idą również korzyści ekonomiczne.

Zrównoważone podejście do produkcji wpływa korzystnie na zwiększenie popytu na produkty firmy. Konsumenci coraz bardziej poszukują „ekologicznych” rozwiązań. Na podstawie danych Departamentu Komisji Europejskiej ds. Biznesu, Innowacji i Umiejętności z 2012 r., wartość światowego rynku „niskoemisyjnych” i „ekologicznych” produktów i usług szacuje się na 4,2 bln EUR, z czego na UE przypada 21%. Rynek ten rośnie średnio 4% rocznie, rośnie też konkurencja między przedsiębiorstwami w zdobywaniu udziału w tym rynku.

Uzyskane wyniki mogą służyć spełnieniu wymagań kryteriów np. w Zielonych Zamówieniach Publicznych (GPP), Certyfikacji Energetycznej (Recast), czy ekoznakowaniu. Klient, który zwraca uwagę na środowisko, zyskuje natomiast produkt spełniający jego oczekiwania również pod tym względem.

Ważna edukacja konsumenta

Istotne znaczenie w całym cyklu życia produktu i jego wpływu na środowisko ma użytkowanie. Istnieje cała gama produktów, których oddziaływanie na środowisko powstające na etapie użytkowania zależy w dużej mierze od samego konsumenta. Stąd też bardzo ważne jest podejmowanie działań zmierzających do edukowania konsumentów w zakresie możliwości i sposobu użytkowania produktu sprzyjającego minimalizowaniu oddziaływań na środowisko. Przykładem jest stosowanie przesłon na okna wraz z ich dynamicznym sterowaniem, w zależności od pory dnia i pory roku.

Znajduje to swoje odzwierciedlenie w analizie LCA. Na przykład poprzez zastosowanie energooszczędnej rolety zaciemniającej FHC VELUX można dwukrotnie zwiększyć pozytywny wpływ środowiskowy okna dachowego. Dla okna dachowego VELUX wraz z energooszczędną roletą zaciemniającą analiza LCA pokazała oszczędność 618 kg CO2.

Światowe trendy

Stosowanie analiz LCA wpisuje się w światowe trendy. Coraz więcej uwagi przyciągają bowiem kwestie związane z weryfikowaniem wpływu produktów, usług i organizacji na środowisko. Związane jest to między innymi z realizacją założeń i celów planu działania na rzecz zasobooszczędnej Europy.

Stwarza to wiele przeszkód chociażby jeżeli chodzi o handel transgraniczny. Stąd też celem podjętych przez KE działań jest opracowanie rzetelnej i kompleksowej metodyki oceny i porównywania efektywności środowiskowej produktów i organizacji, która umożliwiłaby dostęp do jasnych, rzetelnych i porównywalnych informacji. Wydaje się więc, że w najbliższym czasie LCA jeszcze bardziej zyska na popularności.