Korzyści płynące z ASMR
ASMR to skrót od autonomous sensory meridian response. Odnosi się do efektów dźwiękowych, które wywołują przyjemne uczucie mrowienia. Dźwięki ASMR mogą wywoływać euforię niskiego stopnia, ale mogą też mieć wiele pozytywnych skutków dla naszego samopoczucia psychicznego.

W jednym z badań, przeprowadzonych na uniwersytecie Syiah Kuala (Indonezja), uzyskano dowody na to, że oglądanie filmów ASMR może obniżyć tętno i ciśnienie krwi.² Inne badanie, tym razem japońskich naukowców, wykazało, że stymulacja dźwiękami ASMR znacznie zwiększyła aktywację przyśrodkowej kory przedczołowej mózgu w porównaniu z muzyką klasyczną. To ta część mózgu, która odgrywa ważną rolę w przetwarzaniu zagrożenia i zwiększa aktywność w odpowiedzi na liczne czynniki stresogenne. Jest zaangażowana w redukcję stresu i relaksację, co sugeruje, że ASMR może wywoływać relaksację nawet poprzez samo słuchanie.³

Natomiast badanie przeprowadzone w Finlandii, na Uniwersytecie Lapland, sugeruje, że zaangażowanie studentów w oglądanie filmów ASMR na YouTube może przyczynić się do poprawy ich samopoczucia, wyzwolić uczucie szczęścia, zwiększyć koncentrację na wykonywanych zadaniach, poprawić jakość snu, a nawet zwiększyć pewność siebie i być motywacją do altruistycznych zachowań.⁴

Te fizjologiczne odkrycia dowodzą, że ASMR może być niedrogim i natychmiastowym środkiem przeciwlękowym dla osób zmagających się ze stresem, zaburzeniami snu lub mających trudności z koncentracją. 

Co więcej – możemy zaprosić te dźwięki do swojego domu przez okna dachowe, do czego zachęca firma VELUX.

Ciche okna dla tych, którzy wolą ciszę
Otwierając okno dachowe możemy wsłuchać się w cichy poranny śpiew ptaków, szum liści na wietrze. Są jednak i tacy, którzy do odprężenia potrzebują niemal absolutnej ciszy. Dobrze dobrane okna dachowe powinny, poza dostarczaniem światła, także zapewniać dobrą izolację akustyczną i chronić przed hałasem z zewnątrz. Wówczas dobrym wyborem będą np. okna dachowe VELUX z pakietem wyciszania deszczu, które obniża poziom hałasu powodowanego przez deszcz o Rw 7dB w porównaniu ze standardowym oknem dachowym VELUX, co dla ludzkiego ucha jest obniżeniem hałasu o połowę. Pamiętajmy, że również rolety mogą pozwolić nam poczuć efekt wyciszenia. Otwierając okno, zawsze będziemy mieć możliwość zaproszenia dźwięków natury lub świeżego zapachu deszczu do wnętrza.

_____________________

¹ Barometr Zdrowych Domów VII edycja https://www.velux.pl/inspiracje/zdrowe-domy
² Idayati, Ratna. Liesa Sufani, Dian Adi Syahputra. Effect of watching autonomous sensory meridian response (AMR) video to heart rate, blood pressure and respiratory rate in students of Architectural Engineering, Universitas Syiah Kuala, Banda Aceh, Indonesia. Bali Medical Journal. vol 10. Nr.2. 2021.
³ Sakurai N, Ohno K, Kasai S, Nagasaka K, Onishi H and Kodama N. Induction of Relaxation by Autonomous Sensory Meridian Response. 2021. Frontiers in Behavioral Neuroscience, Vol.15. 
⁴ Wai, Chan Ko. Phenomenological study about enhancing university student's psychosocial wellbeing through YouTube videos: Autonomous Sensory Meridian Response (ASMR) in Finland. 2020. University of Lapland, Faculty of Education. MA Thesis

Złe warunki wewnętrzne wpływają na zdrowie Polaków

Jak wynika z Barometru jeden na czterech Polaków jest narażony na co najmniej jedno z czterech zagrożeń związanych z klimatem wewnątrz pomieszczeń, jak brak dostępu do światła dziennego, wilgoć i grzyb, chłód czy hałas. Dotyczy to 9,4 mln osób.

Gdy przyjrzymy się danym bliżej - 11% Polaków żyje w mieszkaniach, w których występuje wilgoć, 13% jest narażonych na hałas, a 4% nie jest w stanie utrzymać odpowiedniego ciepła w swoim domu. Wśród osób o niskich dochodach ten wskaźnik wynosi 12%. Przy obecnie rosnących cenach energii, grupa ta będzie się powiększać wraz ze wzrostem rachunków za ogrzewanie.

Jednocześnie osoby narażone na wszystkie cztery zagrożenia związane z klimatem wewnątrz pomieszczeń są prawie cztery razy bardziej podatne na negatywne skutki zdrowotne, takie jak astma, problemy z oddychaniem czy choroby układu krążenia, w porównaniu z osobami mieszkającymi w zdrowych domach. Ta liczba wzrasta jeszcze bardziej w przypadku dzieci. 

Ponad 17% Polaków żyje w trudnych warunkach mieszkaniowych, a 65% nie posiada wystarczających oszczędności, aby utrzymać swój zwykły standard życia przez okres dłuższy niż trzy miesiące. To wszystko pokazuje, jak pilna stała się kwestia zdrowych, efektywnych energetycznie, przystępnych cenowo mieszkań.

Budynki mają wpływ na zdrowie psychiczne

Najnowszy Barometr pokazuje również, że budynki mają duży wpływ na naszą kondycję psychiczną. Nowe metody analizy, o których wspomina raport, umożliwiają obecnie udokumentowanie wpływu złego klimatu wewnętrznego na samopoczucie i satysfakcję z życia*. Jednym ze znaczących czynników jest życie w niedostatecznie ogrzanych budynkach. Dla Polaków o niskich dochodach, którzy nie są w stanie ogrzać swoich domów, potencjalny wpływ tego czynnika na ich samopoczucie jest znaczący. Co więcej, osoby dotknięte wszystkimi czterema zagrożeniami związanymi z klimatem wewnętrznym – brak światła dziennego, wilgoć i grzyb, hałas i chłód -  są pięciokrotnie bardziej narażone na gorsze samopoczucie.

Budynki na liście priorytetów politycznych

Dane zawarte w nowym „Barometrze zdrowych domów” wyraźnie pokazują wartość renowacji dla zdrowia, dobrego samopoczucia obywateli, a także klimatu. Inwestując w renowację budynków, politycy mają okazję zadbać także o kondycję gospodarki. Według analiz ograniczenie zagrożeń związanych z klimatem wewnątrz budynków, jak zmniejszenie narażenia na wilgoć i pleśń oraz usunięcie problemu dostępu do światła dziennego w budynkach mieszkalnych w Polsce, przyniesie do 2050 r. korzyści gospodarcze w wysokości 17 mld euro.

W raporcie podkreślone zostało również znaczenie i potrzeba gruntownej transformacji budownictwa mieszkaniowego, które odpowiada za 40% zużycia energii w UE. Sektor budowlany jest określany jako jeden z najbardziej emisyjnych zarówno w Unii Europejskiej, jak i w Polsce. Pozostaje nie tylko ogromnym odbiorcą energii, odpowiada również za zużycie wody, wykorzystanie surowców, a także emituje znaczne ilości odpadów.

Wyznaczone przez Unię Europejską cele związane z zieloną transformacją sektora budowlanego nie zostaną zrealizowane, jeśli nie zmienimy swojego podejścia do projektowania i budowania nowych budynków oraz modernizowania obecnie istniejących. Odpowiedzią na te problemy może być kompleksowe spojrzenie na kwestie zrównoważonego budownictwa i zrównoważonej architektury.

Partnerami VII edycji „Barometru zdrowych domów” są: UN Global Compact Network Poland oraz Dolnośląski Instytut Studiów Energetycznych.

Cały raport dostępny jest na stronie www.velux.pl/zdrowedomy

Kluczowe fakty

- 1 na 4 Polaków jest narażony na zagrożenie związane z klimatem wewnętrznym.
- 65% Polaków nie posiada wystarczających oszczędności, aby utrzymać swój standard życia przez -  okres dłuższy niż trzy miesiące w przypadku utraty przychodów.
- 17% Polaków deklaruje, że mieszka  w ubogich warunkach mieszkaniowych.
- 12% Polaków o niskich dochodach nie jest w stanie utrzymać odpowiedniego ciepła w swoich domach.
- Osoby narażone na wszystkie cztery zagrożenia związane z klimatem wewnętrznym pięciokrotnie częściej czują się nieszczęśliwe niż osoby mieszkające w zdrowych domach.
- Zmniejszenie narażenia na wilgoć i pleśń oraz usunięcie problemu dostępu do światła dziennego w budynkach mieszkalnych w Polsce, przyniesie do 2050 r. korzyści gospodarcze w wysokości 17 mld euro.

*Analiza poziomu dobrego samopoczucie WVA str. 25 „Barometr zdrowych domów VII edycja”.

____________

„Barometr zdrowych domów” to cykliczny, ogólnoeuropejski raport, oparty na badaniach i analizach, opisujący zależności pomiędzy warunkami mieszkaniowymi a zdrowiem ludzi. Tegoroczna, VII edycja Barometru dostarcza świeżych faktów, badań i spostrzeżeń na temat wpływu budynku na zdrowie mieszkańców, w tym również zdrowie psychiczne. Badania i analizy zostały przeprowadzone głównie przez RAND Europe, chyba że podano inne źródło. Każda edycja powstaje przy udziale znamienitych partnerów i wzbogacona jest wypowiedziami ekspertów.

Jak czytamy w najnowszej, V edycji „Barometru zdrowych domów”, który powstał z inicjatywy Grupy VELUX, zmiany wprowadzone w dyrektywie unijnej w sprawie charakterystyki energe­tycznej budynków (EPBD) postawiły sobie za cel pełną dekarbonizację europejskich zasobów budowlanych do 2050 roku. Oznacza to ograniczenie zużycia energii konsumowanej przez budynki o 50-60 proc. i niemal całkowitą redukcję emisji gazów cieplarnianych. Spełnienie tego celu wy­maga dynamicznego zwiększenia tempa termomodernizacji istniejących budynków, ale też powszechnego stosowania odna­wialnych źródeł energii, a także zmiany struktury wykorzystywanych dotąd źródeł ciepła, w kierunku tych odnawialnych. Państwa członkowskie mają czas do 10 marca 2020 roku na wdrożenie zmienionej dyrektywy.

Znowelizowane przepisy dyrektywy EPBD mają stanowić narzędzie do osiągnięcia dekarbonizacji i pomóc w odpowiednim ukierunkowaniu polityki krajowej. O tym, czy będzie to rozwiąza­nie skuteczne zdecyduje sposób i tempo wdrożenia przepisów do prawa krajowego. Wprowadzone w dyrektywie zmiany nie są rewolucyjne i bazują na wcześniejszych przepisach, które często wzmacniają.

Oto najważniejsze kierunki zmian wg. znowelizowanej dyrektywy (EPBD), opracowane przez dr. inż. Szymon Firląga, z Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej:

Długoterminowe strategie termomodernizacji budynków i ich finansowania.

Państwa członkowskie muszą przygotować plan działania i określić na poziomie krajowym cele pośrednie na rok 2030 i 2040, służące osiągnięciu wysokiej efektywności energetycznej i dekarbonizacji krajowych zasobów budowlanych do 2050 roku. Wsparciem dla zwiększenia tempa termomodernizacji mają być różnego rodzaju mechanizmy polegające na agregacja projektów, zmniejszeniu ryzyka finansowego, efektywnym wykorzystaniu funduszy publicznych i tworzeniu narzędzi doradczych. Z punktu widzenia krajowego szczególnie ważne jest uwzględnienie w strategii problemu niskiej jakości powietrza zewnętrznego – smogu.

Świadectwa energetyczne i paszporty termomodernizacyjne budynków

Poprawa jakości i wiarygodności świadectw ma być osiągnięta dzięki ich losowym kontrolom. Ilość kontrolowanych świadectw powinna pozwalać na uzyskanie statystycznie istotnych wyników. Komisja Europejska zajmie się możliwością wprowadzenie paszportów termomodernizacji, jako dokumentów uzupełniających do świadectw energetycznych. Paszporty mają mieć charakter indywidualnych, długoterminowych planów etapowej termomodernizacji, wykonanych dla konkretnego budynku. Ich wprowadzenie na poziomie krajowym będzie miało dobrowolnych charakter.

Instalacje budowlane i ich przeglądy

Dyrektywa wprowadza wymagania stosowania urządzeń do automatycznej regulacji temperatury w pomieszczeniach budynków nowych i modernizowanych. Zmianie uległy przepisy dotyczące przeglądów okresowych systemów ogrzewania, klimatyzacji i wentylacji, np. zwiększono moc kontrolowanych urządzeń. Dodano nowe przepisy dotyczące instalacji systemów automatyki i sterowania budynkami oraz monitorowania elektronicznego. Będą one obowiązywać od 2025 roku budynki niemieszkalne wyposażone w źródła o mocy powyżej 290 kW.

Elektromobilność

Dużo uwagi poświęcono rozwojowi elektromobilności i roli budynków w tym procesie. Wprowadzono wymóg dotyczący punktów ładowania pojazdów elektrycznych i infrastruktury kanałowej, którą należy zapewnić na parkingach związanych z budynkami, zarówno nowymi, jak i poddawanymi termomodernizacji. Dodatkowa infrastruktura ma stwarzać odpowiednie warunki, dla szybkiego instalować punkty łado­wania tam, gdzie będą potrzebne.

Obliczanie charakterystyki energetycznej budynku

Wprowadzone zmiany mają na celu zwiększenie przejrzystości i ujednolicenie stosowanych metod obliczeniowych. Charakterystyka energetyczna budynku powinna być wyrażona za pomocą wskaźnika zużycia energii pierwotnej a krajowe metodologie obliczeniowe bazować na normach z rodziny ISO 52000.

Gotowość budynków do obsługi inteligentnych sieci

Wprowadzenie wskaźnika gotowości, ma pomóc w ocenie gotowość budynku do integracji inteligentnych technologii, które odpowiadają potrzebom użytkownika, zwiększają efektywność energetycznąi umożliwiają interakcję z inteligentną siecią elektro-energetyczną. Dotyczy to w szczególności budynków o wysokiej charakterystyce energetycznej posiadających systemy do lokalnej produkcji energii ze źródłem odnawialnych. Jednym z celów jest zwiększenie efektywności wykorzystania tej energii na miejscu. Wprowadzenie wskaźnika gotowości na poziomie krajowym będzie miało dobrowolnych charakter.

Jak podkreślają eksperci, procesowi implementacji dyrektywy powinna towarzyszyć skuteczna kampania społeczna. Bez niej nowe przepisy nie zyskają zrozumienia spo­łecznego i staną się tylko „unijną biurokra­cją”. Tymczasem korzyści z dekarbonizacji odczujemy wszyscy, bo oznacza to czyste powietrze i większy komfort życia.

Infografika nawiązująca do głównych przekazów zawartych w znowelizowanej dyrektywie EPBD.

Jak wynika z danych GUS w okresie pierwszych sześciu miesięcy 2019 roku oddano do użytkowania 94,7 tys. mieszkań, tj. o 14,4% więcej niż przed rokiem. Wzrosła również liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto. Deweloperzy twierdzą, że klienci coraz częściej pytają o tzw. ekologiczne inwestycje. Ważne, aby uwzględniały one czynniki wpływające na dobry klimat wewnętrzny, a tym samym na nasze zdrowie i samopoczucie, na co zwracają uwagę liczne badania, jak choćby „Barometr zdrowych domów”.*

Trendy na rynku

Już od kilku lat wzrasta zapotrzebowanie na energooszczędne i ekologiczne rozwiązania w budownictwie mieszkaniowym. Moda na ekologię dotyczy już nie tylko jedzenia, kosmetyków, pojazdów czy stylu życia, lecz także mieszkań. Można zaobserwować większą świadomość inwestorów prywatnych, związaną z ochroną środowiska i własnym zdrowiem, a to wszystko przekłada się na ich decyzje dotyczące zakupu mieszkania czy domu. Zainteresowanie zielonymi inwestycjami wzrasta z roku na rok. Deweloperzy wskazują, że klienci coraz częściej pytają o to, jakie ekologiczne rozwiązania zostały zastosowane zarówno w lokalach, jak i na całym osiedlu. Oczywiście interesuje ich również cena. Fakty są natomiast takie, że zielone budownictwo nie musi być wcale droższe.

Dlatego na rynku nieruchomości można spotkać coraz więcej tzw. zielonych osiedli, gdzie inwestorzy starają się uwzględniać zasady zrównoważonego budownictwa. W praktyce oznacza to wykorzystanie nowoczesnych technologii, które dbają o zapewnienie zdrowego klimatu wewnętrznego w mieszkaniach - pozwalają na kontrolowanie temperatury, jakości powietrza, stężenia CO₂ czy oświetlenia. Powstaje również coraz więcej osiedli domów jednorodzinnych z poddaszami użytkowymi w cenie, co stwarza ciekawe możliwości aranżacyjne i pozwala na komfortowe oddzielenie strefy dziennej od tej przeznaczonej do snu i wypoczynku.

Zdrowe mieszkania i domy - czyli jakie?

Zły klimat wewnętrzny, a szczególnie zła jakość powietrza i brak dostępu do światła dziennego, mogą powodować zespół dolegliwości określany mianem syndromu chorego budynku. Występuje on u co najmniej 20-25 proc. osób długotrwale przebywających w pomieszczeniach. Najczęściej zgłaszane objawy to bóle i zawroty głowy, omdlenia, uczucie duszności, mdłości, objawy przemęczenia, podrażnienia błon śluzowych, nosa, gardła i śluzówek oczu. Dotyczą głównie budynków biurowych, ale podobne symptomy mogą pojawiać się również w budynkach mieszkalnych. Ponadto, dostęp do świeżego powietrza i światła dziennego ma wpływ na koncentrację, zdolności umysłowe oraz stan psychiczny ludzi.

Na co zatem zwrócić uwagę przy szukaniu mieszkania?

Oto wybrane elementy zdrowego mieszkania, które warto wziąć pod uwagę:

Wielkość i rozmieszczenie okien

Kupując mieszkanie zwracajmy uwagę na ilość i wielkość okien, bo to one gwarantują odpowiedni dostęp światła dziennego do pomieszczeń. Pamiętajmy, że nie istnieje takie sztuczne źródło światła, które dorównywałoby jakością światłu dziennemu. Rozmieszczenie okien jest kluczowe dla bilansu energetycznego budynku. Jak to się dzieje? Słońce jest nie tylko źródłem światła, lecz także ciepła. Promienie słoneczne wpadając do pomieszczenia ogrzewają je, co ma też wpływ na wysokość rachunków za ogrzewanie. Właściwe rozmieszczenie okien gwarantuje optymalną ekspozycję na światło dzienne i poprawia efektywność energetyczną budynku. Warto przy tym pamiętać o kilku zasadach. Przez okna skierowane na zachód przedostanie się do naszego pokoju mocne popołudniowe słońce, a okna wschodnie zapewnią bezpośrednie słońce o poranku. Ekspozycja północna zapewnia stały dopływ światła odbitego przez cały dzień, a południowa – ułatwia wpadanie gorących promieni słonecznych, co ma korzystny wpływ na bilans energetyczny zimą. Latem powinniśmy jednak chronić się przed ostrym słońcem, stosując przesłony okienne, jak np. markizy czy rolety zewnętrznei wewnętrzne.

Spójrzmy również na rozmieszczenie okien pod kątem możliwości zagospodarowania czy urządzenia pomieszczeń np. pokoju dla dziecka i usytuowania w pobliżu okna biurka i miejsca do zabawy. Wnętrze dobrze doświetlone światłem dziennym sprzyja lepszej wydajności, produktywnościi nauce.

Możliwość odpowiedniej wentylacji mieszkania

Warto również zwrócić uwagę na to czy okna posiadają nawiewniki. Wspomagają one działanie wentylacji poprawiając jakość panującego w budynku mikroklimatu i eliminując zjawisko kondensacji pary wodnej na szybach okien. Szczególnie ważne jest to na poddaszu, gdzie istotna jest dbałośćo jakość powietrza i zapewnienie optymalnej temperatury w pomieszczeniach. Aby uzyskać optymalną jakość powietrza wewnątrz pomieszczenia, należy wietrzyć je 2-4 razy dziennie.Najlepsze jest połączenie wentylacji pasywnej poprzez klapy wentylacyjne i aktywnej poprzez wietrzenie z wykorzystaniem okien. Pamiętajmy, że wietrzenie pomieszczeń poprzez okna jest skutecznei odpowiednie w wielu przypadkach: rano, po wstaniu z łóżka, w trakcie gotowania, po wzięciu prysznica, w trakcie i po sprzątaniu, w trakcie suszenia prania wewnątrz pomieszczenia, po południu, po powrocie do domu, przed snem.

Możliwość regulacji i kontroli temperatury

Powinniśmy tak ogrzewać nasze pomieszczenia, aby temperatura wynosiła między 18 a 21 stopni – trochę cieplej w łazienkach, trochę chłodniej w sypialniach. W tym przypadku konieczne są rozwiązania umożliwiające utrzymanie odpowiedniej temperatury. Z kolei latem, najskuteczniejszym sposobem chroniącym przed przegrzaniem mieszkania jest stosowanie markiz czy rolet zewnętrznych. Warto zatem zapytać dewelopera, czy będzie można zainstalować je na oknach. Ingerencjaw elewację budynku i zmiana wyglądu zewnętrznego często wymaga zgody administratora budynku.

Usytuowanie inwestycji i plany urbanistyczne okolicy

Usytuowanie inwestycji z jednej strony w bliskim sąsiedztwie z naturą, a z drugiej – w niedalekiej odległości od centrum miasta to dla wielu osób wymarzona lokalizacja. Jeśli już zdecydujemy się na zakup mieszkania w centrum miasta to warto zapoznać się z planami urbanistycznymi okolicy, choćby pod kątem ograniczenia hałasu, oraz wybierać inwestycje, gdzie zachowana jest równowaga pomiędzy budynkami i strefami zielonymi, a także przemyślana została przestrzeń wspólna dla mieszkańców.

* „Barometr zdrowych domów” to cykliczne, ogólnoeuropejskie badanie przeprowadzane z inicjatywy Grupy VELUX, dotyczące wpływu budynków na życie ludzi, opisujące zdrowe warunki wewnętrzne.